Tản mạn: NGƯỜI THỔ - Nguyễn Trung Tú
Người Thổ là 1 tộc người vĩ đại. Địa bàn sinh sống của họ trải dài hơn 20.000 km từ Á sang Âu, từ bán đảo Ban-căng bên bờ Địa Trung Hải đến miền bắc Thái Bình Dương nghìn trùng sóng vỗ, lạnh lẽo quanh năm.
Quê cha đất tổ của họ là vùng sa mạc và thảo nguyên của nước Cộng Hoà Nhân dân Mông Cổ ngày nay. Trải hàng ngàn năm lịch sử, người Thổ lang thang chăn thả gia súc và tạo dựng nên những quốc gia lừng lẫy nhất. Thế giới này vẫn còn khoảng gần chục quốc gia độc lập của người Thổ: Bosnia-Hexegovina, Thổ Nhĩ Kỳ, Adecbaizan, Turmenistan, Uzbekistan, Kazakstan, Kyrgystan, Tatzikistan... Ngoài ra người Thổ còn có những nước cộng hoà tự trị khổng lồ nằm trong thành phần Liên Bang Nga như: Tartarstan, Chuvas, Tuva, Yakuschi.... Người Thổ còn là dân tộc thiểu số của gần 30 quốc gia khác nữa. Tổng dân số toàn cầu của họ khoảng 170 triệu người.
Nhà nước lừng danh đầu tiên của người Thổ chính là nhà Chu của Trung Quốc. Bộ tộc Chu thuộc tộc người Khương (tộc nguyên thuỷ của người Thổ) đã di cư thừ Cam Túc đến ngã ba sông Vị (chỗ hợp lưu của sông Vị và Hoàng Hà). Tại đây họ chuyển sang sống định cư và lớn mạnh dần cả về dân số và kinh tế. Họ liên minh với các bộ tộc du mục (Khương và Mông Cổ) tạo thành 1 lực lượng quân sự hùng mạnh. Khoảng năm 1150 trước Công Nguyên họ tấn công chớp nhoáng và tiêu diệt triều đại nhà Thương, lập ra triều đại nhà Chu, một nhà nước phong kiến phân quyền do người Khương (Thổ) lãnh đạo và thống trị TQ 800 năm.
Chu Công là 1 người Khương (tên thật: Cơ Đán - một trong những người sáng lập nhà Chu) là người chủ xướng đạo Nho, đạo này tồn tại hơn 3000 năm và tới hôm nay vẫn là quốc đạo của TQ.
Khổng Tử là 1 người Hán, ông có công cải tiến và phát huy đạo Nho nên người ta hay gọi đạo Nho là đạo Khổng. Tuy nhiên Khổng Tử một mực cho rằng ông là học trò của Chu Công, ông vẫn thường nói: "Ta thường mơ thấy Chu Công (ý là thường nghĩ đến tư tưởng của Chu Công), những lúc không nằm mơ thấy Chu Công là những lúc đạo của ta bị suy vi". Vậy cũng đủ thấy rằng văn hoá của người Khương (Thổ) ảnh hưởng sâu nặng đến văn hoá Trung Hoa thế nào.
Nhà Tần (cũng do người Khương sống ở Cam Túc và Thiểm Tây lập nên) thay thế nhà Chu. Đó là nhà nước phong kiến trung ương chuyên chế tập quyền đầu tiên của nhân loại, nhà nước này cũng do người Khương lãnh đạo và thống trị TQ trong khoảng 50 năm. Nhưng tên tuổi của nó còn lừng lẫy hơn cả nhà Chu. Ngày nay người phương tây gọi TQ là "China" chính là từ chữ Chin (Tần) mà ra.
Vào thời kỳ đại loạn mang tên Nam - Bắc triều và Ngũ Hồ Thập Lục Quốc người Thổ (dưới nhiều tên gọi khác nhau như: Khương, Hồ, Di, Đê, Khuyển Nhung, Đột Quyết, Nhu Nhiên, Tiên Ti, Yết, Sa Đì...) đã lập ra gần 20 quốc gia nối tiếp nhau thống trị miền Bắc TQ. Nổi tiếng trong số đó bao gồm: Hậu Tần, Hậu Triệu, Yên, Bắc Nguỵ, Lương, Bắc Hán...
Sau thế kỷ thứ 10, người Thổ tập hợp lại thành lực lượng lớn hơn lấy tên là người Khiết Đan và Nữ Chân. Họ lập ra nước Liêu và nước Kim, đó là 2 đế quốc lớn và hưng thịnh trước khi bị Mông Cổ tiêu diệt. Sau khi Mông Cổ tan rã, người Nữ Chân nổi dậy dần tiêu diệt nhà Minh và thành lập nhà Thanh vào thế kỷ 16 (triều đại cuối cùng của người Thổ cai trị TQ). Nhà Thanh đến thế kỷ 20 mới sụp đổ. Có thể nói là lịch sử 5000 năm của TQ mang đầy hương sắc Thổ (Turk)
Tình hình ở Trung Á và Tây Á thì phải nói là do người Thổ thống trị liên tiếp hàng thiên niên kỷ. Dân cư ở đó là người Thổ (dưới những cái tên như: Uyghur, Cadac, Tarta, Uzbek, Kygyr...) và nhà nước ở đó cũng đều do người Thổ lãnh đạo.
Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay bắt đầu là 1 quốc gia của người Thổ từ thế kỷ 13. Sau khi Mông Cổ tan rã, các đạo quân viễn chinh (toàn người Thổ, chỉ có chỉ huy là người Mông Cổ) ở lại vùng đất này và lập ra Đế quốc Ottoman. Những dòng người du mục thuộc chủng tộc Thổ từ Trung Á liên tiếp đổ về đây sinh sống, làm biến đổi thành phần dân cư và văn hoá. Ottoman dần trở thành 1 quốc gia của người Thổ và do người Thổ lãnh đạo. Tất nhiên là dân cư ở đó sẽ có 1 chừng 1/3 dòng máu châu Âu chảy trong người.
Ottoman hưng thịnh đến thế kỷ 18 thì bị Nga chèn ép và suy vong dần. Đến cuộc đại chiến thế giới lần thứ 1 (1914-1918) thì Ottoman đứng về phe Đức - Áo -Hung và bị thua trận. Các nước thắng trận muốn phân chia và đô hộ Ottoman, nhưng do ảnh hưởng của cuộc cách mạng Tháng 10 Nga, Anh và Pháp cuối cùng phải nhượng bộ, Ottoman thoát khỏi ách thống trị của phương Tây và hồi sinh dưới tên gọi mới là Thổ Nhĩ Kỳ. Lãnh thổ và dân số của nước Thổ Nhĩ Kỳ đã mất đi rất nhiều, người Thổ Nhĩ Kỳ phải cắn răng chấp nhận.
Suốt thế kỷ 20, Thổ Nhĩ Kỳ sống dưới chế độ độc tài quân sự, chấp nhận địa vị hèn kém lệ thuộc và làm đầy tớ cho phương Tây đồng thời làm con tốt đen chống Liên Xô.
Năm 2002 đảng AKP của ông Edorgan thắng cử trong sự ghẻ lạnh của phương Tây. Nhưng đó là bước chuyển mình lịch sử, tư tưởng độc lập dân tộc đã thắng lợi. Thổ Nhĩ Kỳ đã tiến hành những bước đi khôn khéo và tinh tế nhất phá vỡ vòng vây của các nước Phương Tây, kiên kết với Nga, Trung Quốc, các nước Arập... để trở thành 1 thế lực hùng mạnh ở Tây Á.
Chúng ta đã không ý thức được điều này, cho đến khi cuộc chiến Ucraina bùng nổ. Đã từ lâu rồi Thổ Nhĩ Kỳ muốn hợp tác cùng có lợi với Nga và họ lâu lâu lại xung đột với Nga 1 chút để đánh lừa những kẻ phá hoại. Cuộc đảo chính do Mỹ giật dây nhằm tiêu diệt Edorgan và đảng AKP là giọt nước tràn ly. Từ đó Mỹ có phi vụ gì cùng có lợi thì Thổ sẽ hợp tác, còn chỉ đơn thuần ra lệnh và doạ nạt thì... biến.
Khi cuộc chiến nổ ra, Thổ lập tức chấm dứt bán vũ khí cho Ucraina và đóng cửa eo biển Bô-Pho, cấm tàu chiến các nước ngoài biển Đen vào vùng biển này, trong khi chiến Hạm Nga vẫn qua lại như đi chợ. NATO lồng lộn, nhưng Edorgan đã nhận được lời cảnh báo của Putin và hiểu là phải làm thế nào.
Nói tóm lại là Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay là đại diện của 1 dân tộc vinh quang đã khuynh đảo thế giới từ 3000 năm trước. Họ đương nhiên có lòng tự hào dân tộc, có quyền lợi của 1 cường quốc, có sức mạnh và tri thức để tồn tại và phát triển. Hãy tôn trọng họ và chấm dứt ý nghĩ về 1 nước tay sai, mãn kiếp phục vụ quyền lợi của các quốc gia thượng đẳng nào đó.
Nhận xét
Đăng nhận xét